Paphiopedilum King Arthur

Aktualnie kwitnie u mnie Paphiopedilum King Arthur i uważam, że warto bliżej przedstawić tego storczyka.

Tę fantastyczną krzyżówkę uprawiam od prawie piętnastu lat. 

Rozpoczynałam od jednej rozety, która w chwili zakupu miała pęd kwiatowy, ale dość szybko przekonałam się, że była pozbawiona korzeni - po przyniesieniu do mieszkania storczyk zwyczajnie wypadł z doniczki. 😕  Dopiero po dwóch latach udało mi się stworzyć optymalne warunki uprawy i sprowokować roślinę do wytworzenia pierwszych korzeni. A potem to już było 'z górki'. 😀

Paphiopedilum King Arthur był wyhodowany w Wielkiej Brytanii i zarejestrowany w 1915 roku. Powstał ze skrzyżowania Paph. Bingleyense i Paph. Monsieur de Curte. Analizując szczegółowo rodowód tej hybrydy dowiadujemy się, że dziedziczy ona cechy takich gatunków jak: Paph. charlesworthii - 25.0% , Paph. villosum var. boxallii - 25.0% , Paph. insigne - 25.0% , Paph. villosum - 12.5% oraz Paph. barbatum - 12.5%

Otrzymana roślina szybko zdobyła uznanie miłośników storczyków i cieszy się nim nieprzerwanie pomimo upływu czasu. To naprawdę wdzięczna i bezproblemowa orchidea do uprawy w mieszkaniu. Szybko przyrasta i chętnie zakwita.

Kwitnie przeważnie w zimie, ale równie dobrze pędy kwiatowe mogą wyrastać o dowolnej porze roku. Kwiatostan z jednym kwiatem pojawia się w centrum ostatniej dojrzałej rozety liściowej (jak wszystkie storczyki z rodzaju Paphiopedilum ta roślina także nie wytwarza pseudobulw)

Pędy kwiatowe osiągające wysokość około 23 cm mają tendencję do zwisania

chcąc utrzymać je w pozycji  pionowej konieczne jest użycie podpórek, które ustawia się w doniczce na etapie formowania się kwiatów.

Bezwonne, błyszczące, czerwono-brązowe kwiaty o charakterystycznej warżce rozdętej na kształt pantofelka osiągają rozpiętość od 10 do 12 cm

Kwiaty utrzymują się na roślinie około sześciu tygodni lub dłużej.

Dzięki błyszczącym, lekko cętkowanym liściom storczyk wygląda atrakcyjnie nawet wtedy, gdy nie kwitnie. 

Do prawidłowego wzrostu wymaga umiarkowanych do chłodnych warunków termicznych oraz jasnego stanowiska ze światłem rozproszonym. 

Swojego storczyka uprawiam jak pozostałe z tego rodzaju. Dokładniej opowiem o tym w kolejnym temacie.

Epidendrum ciliare = Coilostylis ciliaris

 

W roku 2004 wraz z siedmioma innymi gatunkami Epi. ciliare w nomenklaturze przeniesiony został do nowego rodzaju i sklasyfikowany jest jako Coilostylis ciliaris. Ale, jak to w życiu bywa, nie wszystkie środowiska botaników akceptują ten podział i nadal w wielu opracowaniach widnieje pierwotna nazwa Epidendrum ciliare. Wspomnieć należy, że rośliny te znane były także pod nazwą: Encyclia ciliaris oraz Auliza ciliaris.

Takie 'niezdecydowanie' i zamieszanie w nazewnictwie nie dziwi, ponieważ pokrój tych storczyków bardziej przypomina rośliny z rodzaju Cattleya niż Epidendrum.

Jako ciekawostkę nadmienię, że Epidendrum ciliare potocznie nazywane były storczykami ludzi ubogich. W dawnych czasach na orchidee o dużych, efektownych kwiatach pozwolić mogli sobie tylko zamożni przedstawiciele wyższych klas. Epidendrum wprawdzie z pokroju rośliny podobne są do katlei, ale w porównaniu do nich mają małe, niepozorne i "mniej atrakcyjne" kwiaty, z tego względu były powszechnie dostępne w przystępnych cenach. To sprawiło, że szybko stały się popularne wśród wszystkich miłośników storczyków, których nie stać było na wydawanie ogromnych sum pieniędzy na hobby.

Epidendrum ciliare jest storczykiem szeroko rozpowszechnionym na tropikalnych obszarach Ameryki. Rośliny te spotykane są od Meksyku, przez Karaiby po Brazylię. Rośną na wysokości 500-1000 m n.p.m., na gałęziach drzew w ciepłych, wilgotnych górskich lasach. Widywane są także na skałach w słońcu.

Epi. ciliare charakteryzuje się sympodialnym wzrostem. Osiąga wysokość 40 - 60 cm.

Z ciasno ułożonych pseudobulw wyrastają przeważnie 2 trwałe, skórzaste liście o długości 15-25 cm.

Kwitnie przeważnie zimą i wczesną wiosną, ale może też zakwitnąć w innym okresie.

Kwiatostany wyrastają na szczycie najmłodszych pseudobulw, które dojrzały w danym sezonie wegetacyjnym

Na pędzie kwiatowym może znajdować się do sześciu kwiatów.

Kwiaty mają długie i bardzo wąskie zielonkawożółte listki okwiatu i białą warżkę z finezyjnie frędzelkowato powycinanymi brzegami.

 

 

 

Niektórzy miłośnicy tych orchidei w kształcie kwiatów dopatrują się podobieństwa do gwiazdy lub krzyża.

Kwiaty mogą osiągać rozpiętość od 8 do (rzadziej spotykane) 15 cm.

Przyjemnie pachną w nocy i utrzymują się na roślinie około 6 tygodni.

W uprawie Epidendrum ciliare jest storczykiem tolerancyjnym, łatwo przystosowuje się do różnych warunków, szybko się rozrasta i bezproblemowo rozmnaża, dlatego jest polecany dla  poczatkujących entuzjastów orchidei.

Roślina wygląda jak Cattleya i wymaga podobnego traktowania. 

Poniżej przedstawiam ogólne zasady pielęgnacji.

TEMPERATURA

Zasadniczo jest to roślina o umiarkowanych wymaganiach termicznych. Ale biorąc pod uwagę to, że Epi. ciliare występuje w zróżnicowanych warunkach środowiskowych, łatwo może zaaklimatyzować się do nieco chłodniejszych lub cieplejszych warunków.
Ogólnie rzecz biorąc w uprawie preferowany zakres temperatur to od 10° do 30 °C. Przy czym te niższe wartości pożądane są w okresie zimowym, gdy storczyk nie rośnie.

ŚWIATŁO

Do prawidłowego wzrostu rośliny te wymagają dużej ilości światła, podobnie jak storczyki z rodzaju Cattleya.  Należy tylko unikać bezpośredniego nasłonecznienie w godzinach południowych, aby nie poparzyć liści.
Najodpowiedniejsze będzie jasne okno wschodnie lub zachodnie.

PODLEWANIE

W okresie intensywnego wzrostu Epi. ciliare wymaga regularnego i dość obfitego nawadniania, ale koniecznie musi być zapewniony dobry odpływ wody po podlaniu, aby nie zalegała wokół korzeni. Dlatego podłoże powinno być luźne, z dobrym drenażem i dostępem powietrza.

Częstotliwość podlewania zależy od wielu czynników, takich jak: temperatura, wilgotność powietrza, sposób uprawy.  Rośliny montowane na kawałkach kory, w drewnianych koszykach, glinianych doniczkach, w okresie upalnej pogody będą wymagały częstszego nawadniania, niż uprawiane w plastikowych pojemnikach i przy niższej temperaturze otoczenia. Zawsze należy kierować się zasadą, aby przed kolejnym podlaniem podłoże i korzenie dobrze przeschły.  Zaleca się też, aby podlewanie wykonywane było  w godzinach porannych i przy słonecznej pogodzie.

Kiedy dojrzeją nowe pseudobulwy (zwykle jesienią) przez około miesiąc ogranicza się podlewanie, aby pobudzić roślinę do wytworzenia pędów kwiatowych. W tym czasie podlewanie powinno sprowadzić się tylko do sporadycznego zraszania powierzchni podłoża.

Gdy na kwiatostanach uformowane są już pąki i zaczną rozwijać się kwiaty należy powrócić do normalnego podlewania.
Zasadniczo w uprawie Epi. ciliare wilgotność nie jest kluczowym parametrem. W środowisku naturalnym są okresy, gdy storczyki nie mają nawet rosy. Ale brak odpowiedniej wilgoci w momencie otwierania się kwiatów może zaburzyć kwitnienie, powodując deformację kwiatów, a w skrajnym przypadku kwiaty w ogóle mogą się nie otworzyć.

NAWOŻENIE

Od wiosny do wczesnej jesieni, czyli do momentu osiągnięcia dojrzałości nowych przyrostów, storczyki z rodzaju Epidendrum lubią regularne zasilanie - 1/2 zalecanej przez producenta dawki nawozu raz w tygodniu powinna zaspokoić potrzeby rośliny.

Niewystarczające ilości składników odżywczych mogą prowadzić do uboższego kwitnienia oraz tworzenia się słabszych liści i korzeni.

Formułę nawozu dobiera się w zależności od warunków uprawy. Storczyki rosnące w samej korze i na bardzo jasnym stanowisku będą potrzebowały (szczególnie w początkowej fazie wzrostu) nawozu o wyższej zawartości azotu (np. NPK 30-10-10), niż rosnące w warunkach gorszego oświetlenia i w substracie sporządzonym z mieszanki składników, np. z paproci drzewiastej, węgla drzewnego i różnych nieorganicznych komponentów. W tym przypadku zwiększone dawki azotu powodować będą nadmierne wydłużenie się, a za tym osłabianie pędów. Dla tych roślin odpowiedniejsze będzie zastosowanie nawozu zrównoważonego NPK 20-20-20.

Zalecane są nawozy bez zawartości mocznika, aby roślin mogły szybko i w całości wchłonąć dostępny azot.

Późną jesienią i zimą do momentu uformowania się pąków na kwiatostanach wskazane jest wstrzymanie podlewania i nawożenia. W pozostałym okresie, czyli do nadejścia wiosny wystarczy zasilanie co 3 tygodnie

PRZESADZANIE

Epidendrum należy przesadzić, gdy roślina wyrasta z doniczki, przeważnie jest to co drugi rok. Zabieg ten najlepiej wykonać po zakończeniu kwitnienia, ale zanim zaczną pojawiać się nowe przyrosty, które są bardzo kruche i łatwo je uszkodzić.

Storczyki te wytwarzają silny system korzeniowy, dlatego aby ułatwić wyjęcie rośliny z pojemnika i umożliwić maksymalnie rozplatanie korzeni, przed przesadzaniem należy na około 10 minut namoczyć całą bryłą korzeniową w ciepłej wodzie.

Najodpowiedniejszymi pojemnikami do uprawy Epidendrum są gliniane doniczki lub drewniane koszyki. Mogą być też użyte plastikowe pojemniki, ale po uprzednim wykonaniu dodatkowych otworów umożliwiających napowietrzenie korzeni i odprowadzanie nadmiaru wilgoci z podłoża.

Podłoże

Do uprawy tych storczyków konieczne jest podłoże luźne i dobrze przepuszczalne, ale jednocześnie zapewniające utrzymanie wilgoci potrzebnej do prawidłowego wzrostu roślin. Może to być substrat sporządzony z kawałków kory jodłowej lub sosnowej, paproci drzewiastej i dodatków, takich jak lawa o średniej granulacji, pocięty mech torfowiec, węgiel drzewny z drewna drzew liściastych itp.

Ja stosuję takie samo podłoże, jak do uprawy storczyków z rodzaju Cattleya.

OKRES SPOCZYNKU

Zasadniczo te orchidee nie przechodzą typowego okresu spoczynku. Jednak w uprawie, gdy dojrzeją nowe pseudobulwy dla zainicjowania kwitnienia należy ograniczyć podlewanie, wstrzymać nawożenie, umieścić storczyka w możliwie najjaśniejszym miejscu i nieznacznie obniżyć temperaturę otoczenia.  Ten wymuszony 'okres spoczynku' powinien zakończyć się z chwilą rozpoczęcia kwitnienia. Ponieważ w naszym klimacie nadal są krótkie i często pochmurne, chłodne dni, dlatego wskazane jest, aby po kwitnieniu w okresie zimowym utrzymać ten okres uśpienia rośliny ograniczając podlewanie i zmniejszając lub w ogóle rezygnując z nawożenia.

ROZMNAŻANIE

Rozmnażanie - przez podział podczas przesadzania. Storczyka dzieli się na sadzonki składające się z co najmniej czterech pseudobulw. Przed ich wsadzeniem do nowego podłoża należy usunąć wszystkie martwe korzenie.

Nowo posadzone rośliny nie powinny być podlewane przez okres 3-4 tygodni, a jedynie należy zraszać powierzchnię podłoża oraz liście. W tym czasie storczyki powinny być umieszczone w miejscu ciepłym i jasnym, ale o niższym natężeniu światła niż rosły dotychczas. Bezwzględnie należy unikać bezpośredniego nasłonecznienia w godzinach południowych.

Styczeń w uprawie Pleione

O uprawie Pleione już napisałam wcześniej, ale myślę, że takie kalendarium prac nie zaszkodzi. 😉

Styczeń to najbardziej 'leniwy' okres w pielęgnacji tych storczyków. Kończą lub zakończyły kwitnienie 'jesienne' odmiany. Pseudobulwy są w fazie głębokiego uśpienia. 

Opieka nad tymi storczykami polega na zajrzenia do nich od czasu do czasu, aby sprawdzić, czy wszystko jest w porządku, czy któraś z roślin nie gnije?

Jedynie Pleione kwitnące na zakończenie cyklu wegetacyjnego (tzw. jesienne) będą wymagały niewielkiego zaangażowania. Jeżeli były posadzone do nowego podłoża jesienią, to w styczniu konieczne będzie delikatne nawilżenie substratu, aby nie zasuszyć pseudobulw. 

U mnie ten zabieg sprowadził się do zanurzenia doniczek do połowy ich wysokości na kilka minut w czystej deszczówce (bez nawozu). Zrobiłam to na początku miesiąca i powtórzyłam dwa dni temu. Aktualnie nie można podlewać tych roślin normalnie, ponieważ są w okresie spoczynku.

 

Jeżeli 'jesienne' Pleione po wyjęciu i oczyszczeniu ze starego podłoża nie zostały jeszcze posadzone, warto to zrobić teraz zanim pojawią się nowe korzenie.

Wprawdzie storczyki nie wymagają naszej aktywnej uwagi, ale to dobry moment aby przygotować się do nowego sezonu. W wolnej chwili należy umyć i odkazić doniczki, szczególnie, gdy były już używane. Na spokojnie skompletować składniki podłoża do uprawy. Należy także przejrzeć pozostałe po poprzednim sezonie nawozy i środki ochrony roślin i, w razie konieczności, usunąć przeterminowane substancje, a zakupić nowe. Na pewno już wkrótce przydatny będzie preparat do zaprawiania pseudobulw, żeby uniknąć problemów w początkowej fazie wzrostu roślin.

Jeżeli pogoda na to pozwala (temperatura na zewnątrz w nocy oscyluje w granicach zero stopni Celsjusza lub jest powyżej) to styczeń jest dobrym momentem na powiększenie kolekcji Pleione. Rośliny są w fazie głębokiego uśpienia, więc bez problemów zniosą transport i zmianę warunków. Trzeba pamiętać, że kupowanie Pleione w okresie ich wzrostu zawsze obarczone jest ryzykiem uszkodzenia delikatnych korzeni, a wraz z nimi utraty całej rośliny. Wyjątkiem jest osobisty zakup storczyka, np. na wystawie. 

Ludisia (Haemaria) discolor

Zasadniczo prezentacja tego storczyka, to czysta formalność, ponieważ okresowo dostępny jest niemal w każdej kwiaciarni. Popularność zawdzięcza nie kwiatom,

 

 

ale dekoracyjnym liściom, dzięki którym otrzymał potoczną nazwę 'storczyk klejnot' lub jak ktoś woli 'jubilerska orchidea' 

Ale trzeba przyznać, że rozrośniętej kwitnącej roślinie też nie brakuje uroku:

 

To bardzo zmienny gatunek opisywany pod wieloma różnymi nazwami.

Ludisia discolor jest to storczyk szeroko rozpowszechniony w naturze. Spotykany jest w Chinach, Birmie (Myanmar), Laosie, Tajlandii, Kambodży, Wietnamie, Malezji, Sumatrze, Borneo oraz  na Filipinach. Występuje na stanowiskach cienistych i wilgotnych wzdłuż strumieni i rzek w zimozielonych lasach na wysokości od 70 do 1100 m n.p.m.

Są to rośliny naziemne o pełzającym pokroju. Zamiast pseudobulw posiadają wyprostowane lub zwisające mięsiste, łamliwe łodygi o długości od 10 do 25 cm. Na nich gęsto skupione są szerokojajowate, ostro zakończone, barwne liście. Górna ich powierzchnia ma kolor ciemnozielony z czerwonymi, żółtymi lub białymi nerwami, a od dołu mają barwę czerwono-purpurową. Liście są błyszczące, wydaje się aksamitne.

Kwitnie przeważnie na przełomie zimy i wiosny, ale może kwitnąć w ciągu całego roku.

Wyprostowany kwiatostan wyrasta na szczycie najmłodszego dojrzałego pędu.

Na każdym pędzie kwiatowym jest kilka asymetrycznie ułożonych drobnych kwiatów, które otwierają się sukcesywnie.

Pojedynczy kwiatek utrzymuje się na roślinie od 2 do 3 tygodni.

Białe kwiaty z żółtym prętosłupem i wygiętą warżką w kształcie kotwicy mają rozpiętość około 2 cm.

 

Według niektórych źródeł kwiaty tego gatunku pachną. Nie mogę tego potwierdzić, ponieważ u mojego storczyka są one bezwonne.😟

Ludisia discolor jest storczykiem łatwo dostępnym i polecanym dla poczatkujących. Rzeczywiście jest to roślina prosta w uprawie o ile spełni się jej wymagania. Poniżej przedstawiam ogólne zasady uprawy tej orchidei

TEMPERATURA

Jest to roślina o umiarkowanych do ciepłych wymaganiach termicznych.

Najlepiej rośnie, gdy przez cały rok temperatura utrzymywana jest na poziomie 21-27°C w dzień, a nocą nie spada poniżej 14°C.

Bardzo dobrze będzie czuła się w typowych temperaturach pokojowych.

Storczyki z rodzaju Ludisia występują w zróżnicowanych warunkach środowiskowych, rosną nawet w górach, dlatego mają zdolność zaaklimatyzowania się do nieco chłodniejszych temperatur niż podane powyżej, ale wówczas rośliny nie mogą mieć zbyt wilgotnego podłoża, ponieważ będą gniły.

ŚWIATŁO

Do prawidłowego wzrostu Ludisia potrzebuje jasnego stanowiska ze światłem rozproszonym. Optymalna będzie wystawa wschodnia.
Niemniej storczyki te są bardzo tolerancyjne, więc będą rosły prawie we wszystkich warunkach oświetlenia, należy tylko unikać wystawiania ich na bezpośrednie działanie promieni słonecznych w godzinach południowych, aby nie poparzyć delikatnych liści.

Przy wyborze miejsce uprawy jest jednak małe 'ale'. Trzeba wziąć pod uwagę, że niższe natężenie światła spowoduje nadmierne wyciąganie się pędów, ciemny kolor liści oraz słabsze kwitnienie. Przy zbyt dużym oświetleniu roślina ma bardziej zwarty pokrój, obficiej kwitnie, ale za to liście blakną i stają się mniej atrakcyjne.

W ubiegłym sezonie mój storczyk rósł przy południowo -zachodnim oknie dachowym. Zakwitł wyjątkowo bogato - z jednego pędu wyrastało kilka kwiatostanów, ale liście zdecydowanie straciły na urodzie.

PODLEWANIE

Podobnie jak w przypadku większości storczyków, należy podlewać gdy podłoże lekko przeschnie. Nie można dopuszczać do tego, aby rośliny 'stały' w wodzie - to nie żaby. 😉  Zbyt długie zaleganie wody wokół korzeni może powodować ich gnicie, a za nimi całej rośliny. Szczególnie jest to niebezpieczne przy niższych temperaturach otoczenia.

Biorąc jednak pod uwagę, że w środowisku naturalnym storczyki te spotykane są na terenach wilgotnych, bagiennych, nie można też pozwolić, aby zbyt długo pozostawały suche, gdyż niekorzystnie odbije się to na ich kondycji.

Do podlewania można używać odstanej wody z kranu.

Jeżeli do podlewania używamy tylko miękkiej wody np. deszczówki, wody destylowanej lub z filtra odwróconej osmozy (RO) należy dodawać 5 - 10% wody z kranu, aby dostarczyć niezbędnego wapnia i magnezu.
I jeszcze uwaga dotycząca zraszania. W okresie intensywnego wzrostu rośliny i przy zapewnionym intensywnym ruchu powietrza można wykonać ten zabieg pielęgnacyjny używając do tego tylko czystej, miękkiej wody. Jeżeli do zraszania użyjemy wodę z kranu, lub wodę wzbogaconą nawozem po jej wyschnięciu na powierzchni liści pozostaną brzydkie plamy.

NAWOŻENIE

Hodowcy zalecają, aby w okresie aktywnego wzrostu (od wiosny do jesieni) zasilać rośliny nawozem o formule NPK  20-10-20 lub zrównoważonym 20-20-20 w ilości 1/4 dawki podanej na opakowaniu.

Częstotliwość zależy od rodzaju substratu, w którym rosną storczyki. Jeżeli jest on bardziej zwięzły i dłużej zatrzymujący wilgoć wystarczy nawozić raz w tygodniu, przy bardziej przepuszczalnym - co drugie podlewanie.

W okresie zimowym, jeżeli storczyki uprawiane są w wyższych temperaturach można zasilać je co 3 tygodnie. Przy niższych temperaturach otoczenia wskazane jest wstrzymanie nawożenia.

PRZESADZANIE

Rośliny powinny być przesadzane, gdy pędy zaczną 'wychodzić' poza doniczkę. Zabieg ten najlepiej wykonać w momencie, kiedy pojawiają się nowe korzenie, wówczas storczyk przyjmie się możliwie szybko.

Do uprawy można użyć dowolnych pojemników ważne tylko, aby miały dobry drenaż. 
Podłoże:           

W internecie i literaturze można znaleźć wiele przepisów na skład mieszanki odpowiedniej do uprawy tych storczyków. Poniżej kilka z nich:

I - 2 części włóknistego torfu, 2 części piaszczystej gliny, 1 część perlitu i 1 część drobnej kory sosnowej lub jodłowej;

II - średniej granulacji kora lub pocięte włókna paproci drzewiastej z niewielkim dodatkiem perlitu, pociętego mchu torfowca i węgla drzewnego;

III - w równych częściach pocięte włókna paproci drzewiastej lub paproci osmunda, mech torfowiec, porowaty żwir lub pumeks i kompost liściowy;

IV - mieszanka kory i zwykłej ziemia do kwiatów w równych proporcjach;

V - zwykła ziemia torfowa lub sam mech torfowiec.

Mojego storczyka uprawiam w podłożu takim jakie stosuję dla Pleione.

OKRES SPOCZYNKU

Generalnie storczyki te nie przechodzą typowego okresu spoczynku. Jednak w uprawie zimą, gdy krótkie i często pochmurne dni oraz niższe temperatury otoczenia powodują spowolnienie metabolizmu roślin wskazane jest ograniczenie podlewania, ale nie wolno dopuścić do całkowitego zasuszenia rośliny. W tym czasie należy również ograniczyć, bądź całkowicie zrezygnować z nawożenia.

Są wzmianki, że Ludisia rośnie na górskich terenach Wietnamu na wysokości  1200 m. n.p.m., gdzie notowane skrajne temperatury to 37°C i 2°C. W związku z tym niektórzy hodowcy uważają, że storczyki te powinny przejść chłodniejszy okres spoczynku w temperaturach na poziomie 15-18°C w dzień i 9-12°C w nocy. Osobiście nie stosowałam tego. Swoje rośliny uprawiam w temperaturach pokojowych, a okres spoczynku sprowadzam jedynie do ograniczenia podlewania i wstrzymania nawożenia.

Okres spoczynku kończy się w momencie pojawienia się nowych przyrostów.

ROZMNAŻANIE

Rozmnażanie tego storczyka odbywa się przez podział płożącego się kłącza. Najlepiej oddzielać części rośliny, które 'wyszły' z doniczki. Po odcięciu takiego pędu pozostawia się go na noc do wyschnięcia i następnego dnia wsadza do doniczki z właściwym podłożem. Sadzonki powinny ukorzenić się mniej więcej po miesiącu.